پشت درهای بسته

پیشتر یک نسخهٔ آفلاین گنجور را (پشتیبان قدیمی از نسخهٔ اصلی با دستکاری کدها جهت عدم نیاز به مراجعه به cdnهای بین‌المللی) برای دسترسی ایرانیان محصور راه‌اندازی کرده بودم. راجع به آن اینجا اطلاع‌رسانی کرده بودم.

چند وقت پیش از آن راه حلی برای ارجاع کاربر بر اساس آی.پی به دو سرور متفاوت پیدا کرده بودم و با استفاده از آن کنتور را روی دو سرور مختلف در دسترس گذاشتم (شمارهٔ ۲ در این مطلب).

پیشتر در این نوشته دربارهٔ فلسفهٔ پشت سرور خارجی برای گنجور اشاره‌ای کرده بودم. فکرم این بوده که من و کسانی مثل من که اجباری برای استفاده از میزبانی سرورهای داخلی ندارند -درگاه پرداخت ندارند، کار تجاری نمی‌کنند و لازم نیست برای مجوزهای لازمه داخل میزبانی بشوند و …- اگر بودجه‌اش را بتوانند فراهم کنند بهتر است با انتقال میزبانی سایتهای مهم خودشان به خارج از ایران هزینهٔ قطع اینترنت را بالا ببرند.

با قطع این بارهٔ اینترنت -به لحاظ آن که اجباراً با قطع دسترسی به گنجوری که روی اینترنت و نه شبکهٔ داخلی ایران در دسترس بود مدتی از فرایند روزانه‌ٔ رسیدگی به ویرایش‌ها و خوانش‌ها و … گنجور رهیدم- مدتی آسایش بیشتر داشتم و چندان ناراحت نبودم. بعد از آن هم با مشکلاتی که برای گنجور پیش آمد از آنجا که به عنوان یکی از مهمترین کاربران گنجور به آن دسترسی نداشتم آنقدرها ککم نگزید. تا آن که یواش یواش تماسها شروع شد و من متوجه شدم در دسترس نبودن گنجور برای محصورین با در دسترس نبودن آن به کلی تفاوت زیادی دارد. گنجور برگشت. همچنان که پیشتر گفتم مدتی بعد از آن گنجور آفلاین را راه انداختم که با چند اطلاع‌رسانی بالای ده‌هزار بازدید در روز پیدا کرد.

بعد از آن و در پی طولانی ماندن قطعی اینترنت به صرافت آن افتادم که همان طرح کنتور را برای گنجور هم اجرا کنم.

چیزی که بعد از پیاده‌سازی این طرح (پاسخگویی بازدیدهای ایران با یک کپی قدیمی از گنجور و بازدیدهای خارج با گنجور با سرور اصلی) به نظرم جلب توجه کرد آن بود که بلافاصله تعداد بازدیدهای گنجور جمعاً به حدودی نزدیک به دوران قبل از قطعی اینترنت برگشت. قبل از قطع اینترنت گنجور روزانه نزدیک به پانصدهزار بازدید داشت.

بعد از راه‌اندازی راهکار دوسروره با احتساب بازدیدهای خارجی:

و بازدیدهای داخلی:

یعنی انگار بازدیدکننده‌ها پشت این در بسته، منتظر بازگشایی آن بودند تا با همان شدت چند ماه پیش به داخل هجوم ببرند.

تفسیر بدبینانهٔ این رخداد به نظرم آن است که بازدیدکنندگان گنجور عموماً گذری و ارجاعی موتورهای جستجو و … هستند و آنهایی که مستقیم مراجعه می‌کنند و باید مطلع بشوند گنجور برگشته تا به آن مراجعه کنند آنقدر کمند که تأثیرشان در آمار کلی قابل مشاهده نیست.